S+T+Arts Programs and the 4th Industrial Revolution in Greece (3)
και πρέπει να έχει αυτήν την οριζόντια αρμοδιότητα, όσον αφορά τα ψηφιακά έργα σε όλους τους τομείς.
Είτε είναι ο τουρισμός, η υγεία, η παιδεία και ούτω καθεξής.
Ναι, αυτό πρέπει να γίνει, όπως ακριβώς το περιγράψατε.
Πρέπει να υπάρχει αυτή η συνεργασία.
Να έρχεται δηλαδή και το τεχνοκρατικό, τεχνικό, αν θέλετε, κομμάτι... οι άνθρωποι με ένα τεχνικό υπόβαθρο, οι οποίοι θα συνδυαστούν με κάποιους ανθρώπους που γνωρίζουν τα θέματα του τουρισμού, της ναυτιλίας, της αγροτικής ανάπτυξης, προκειμένου να οδηγήσουμε... να οδηγήσουν, από κοινού, την προσπάθεια αυτή σε κάποιες λύσεις.
Σ' αυτούς τους επιμέρους τομείς και συνολικά. Αυτή, λοιπόν, η συνεργασία είναι απαραίτητη.
Η τεχνολογία, θα το ξαναπώ, είναι εκεί για να αξιοποιηθεί ως σύμμαχος, για να κάνει τη ζωή μας πιο εύκολη, για να κάνει την εργασία μας πιο αποδοτική.
Πρέπει να πάμε σε λύσεις έξυπνης γεωργίας στον πρωτογενή τομέα.
Πρέπει να πάμε σε λύσεις έξυπνης αλιείας στον πρωτογενή τομέα.
Πρέπει να αξιοποιήσουμε την τεχνολογία στις μεταφορές.
Πρέπει να πάμε σε λύσεις ατομικού, ηλεκτρονικού φακέλου υγείας, στην υγεία.
Πώς θα γίνει αυτό;
Θα γίνει μέσα από αυτήν τη συνεργασία.
Θα γίνει μέσα από τη συνεργασία, σε επίπεδο προφανώς, πολιτικής, σε επίπεδο υπουργείων και μετά σίγουρα και σε επίπεδο υλοποίησης.
Θέλεις, λοιπόν, ανθρώπους που να ξέρουν... το πρόβλημα το οποίο προσπαθεί η τεχνολογία να λύσει, κι ανθρώπους, οι οποίοι να γνωρίζουν την τεχνολογία, προκειμένου να την προσαρμοστούν σε αυτήν ακριβώς τη λύση.
Άρα, αυτό ακριβώς που συμβαίνει στο STARTS, αυτή η διατομεακή συνεργασία είναι κάτι, το οποίο, προφανώς, πρέπει να γίνει όπου προσπαθούμε μέσω της τεχνολογίας να δώσουμε λύσεις.
Συμφωνώ ότι δεν είναι μόνο λύσεις στις επιμέρους περιπτώσεις, που ανέφερα, πρέπει να χρησιμοποιήσουμε τα παραδείγματα του STARTS για να προβάλουμε και το τουριστικό μας προϊόν και σίγουρα και το πολιτιστικό μας προϊόν.
Αυτά πηγαίνουν χέρι-χέρι.
Πρέπει να δούμε, λοιπόν, πώς θα αξιοποιήσουμε την τεχνολογία για να προβάλουμε τον τόπο μας, τον πολιτισμό μας,
για να προβάλουμε την ιστορία.
Υπάρχουν βέλτιστες πρακτικές, Κι εμείς, σαν χώρα, έχουμε αξιοποιήσει κάποιες εξ αυτών.
Ούτως ή άλλως, όλοι μας, και ειδικά η νέα γενιά, αλλά όλοι μας καταναλώνουμε προϊόν, καταναλώνουμε και το πολιτιστικό προϊόν και συνολικά και την ψυχαγωγία μας πλέον μέσω της τεχνολογίας, μέσω των ψηφιακών καναλιών.
Άρα, πρέπει να τα αξιοποιήσουμε.
Αυτό μας φέρνει πίσω και στο κομμάτι της συνεργασίας που είπατε.
Μας φέρνει πίσω όμως και σε κάτι που είπαμε στην αρχή.
Ότι όλοι πρέπει να έχουμε τις σχετικές δεξιότητες για να το κάνουμε αυτό.
Κι οι άνθρωποι που θα αξιοποιήσουν τα ψηφιακά εργαλεία έξυπνης γεωργίας, οι επαγγελματίες του Πρωτογενούς τομέα, πρέπει να έχουν αυτές τις ψηφιακές δεξιότητες.
Άρα, επιμένω πάρα πολύ σημασία του ψηφιακού εγγραμματισμού,
που, ναι, μπορεί να γίνει και μέσα από τέτοιου είδους βέλτιστες πρακτικές.
Μαθαίνω μέσα από τη δημιουργία, μαθαίνω μέσα από... αυτόν τον πειραματικό, αν θέλετε, τον πειραματισμό, τη συνεργατικότητα.
Αυτά είναι όλα πολύ ωραία πράγματα, πρέπει να τα κάνουμε τώρα.
Τα ξέρουμε και πρέπει να τα υλοποιήσουμε για να προχωρήσουμε και να πω, όπως είπε και η κα Ευρωβουλευτής, ότι πρέπει να φτάσουμε κάποια στιγμή, να μη χάσουμε κι άλλο ένα τρένο.
Χάσαμε το τρένο της τρίτης βιομηχανικής επανάστασης, έχουμε σαν χώρα πάρα πολλές εκκρεμότητες, τις οποίες τώρα προσπαθούμε να καλύψουμε.
Απλά πληροφοριακά συστήματα δεν διαλειτουργούν, δεν μιλάνε μεταξύ τους κι αναγκάζεται ο πολίτης να γίνει βασικά ο κούριερ της δημόσιας διοίκησης, και να μεταφέρει αυτός, με φυσική δική του μετακίνηση, την πληροφορία από τη μία υπηρεσία του δημοσίου στην άλλη.
Αυτά είναι εκκρεμότητες που έπρεπε να είχαν λυθεί.
Τις λύνουμε τώρα.
Αλλά ταυτόχρονα να προλάβουμε το τρένο της τετάρτης βιομηχανικής επανάστασης, να αξιοποιήσουμε τα δεδομένα του δημοσίου, να πάμε σε εφαρμογές τεχνητής νοημοσύνης.
Όλα αυτά πρέπει να γίνουν πολύ γρήγορα.
Ένας από τους κοινούς τόπους που έχουν οι πρωτοβουλίες STARTS
είναι ότι δουλεύουν με νέες μορφές επεξεργασίας δεδομένων, machine learning, αυτό που αυτό που ονομάζουμε στις πιο εξελιγμένες μορφές τεχνητή νοημοσύνη.
Όλα αυτά βασίζονται στην ύπαρξη βάσεων δεδομένων, μεγάλων βάσεων και και καλής ποιότητας βάσεων δεδομένων.
Στην Ευρώπη, πώς αντιμετωπίζεται αυτό το θέμα των δεδομένων, που είναι hot topic, βεβαίως;
Και τι πολιτικές υπάρχουν, που μπορούσαν μετά να είναι χρήσιμες και για τα κράτη τα ίδια;
Θα δώσω πάσα στον υπουργό, γιατί είναι δύσκολο θέμα, καθώς... η Ευρώπη προσπαθεί να δημιουργήσει τη σωστή κυβερνησιμότητα των δεδομένων και το πώς θα μπορέσουμε να έχουμε κοινά standard για τη χρήση και την εκμετάλλευση των data.
Άρα, εμείς σχεδιάζουμε τα βασικά και τα σχεδιάζουμε τώρα.
Αργήσαμε πολύ.
Ίσως γιατί δεν έγινε και κατανοητή η αξία των data, ή γιατί τα κράτησαν οι πολύ μεγάλες πολυεθνικές, πριν δημιουργηθεί πλαίσιο νομοθετικό.
Και θα περάσει η ευθύνη στα κράτη-μέλη για να μπορέσουν εφαρμόσουν και να κερδίσουν από την αξία των δεδομένων, καθώς στα χέρια του δημοσίου υπάρχει τεράστιος πλούτος κι αυτά συνέχεια παράγονται.
Τα δεδομένα είναι κάτι που διαρκώς παράγουμε.
Από τις κινήσεις μας, τις συνήθειές μας και τις επιλογές μας.
Εμείς έχουμε ανοίξει ήδη νομοθεσία στα data τώρα και για τα standards και για την τεχνητή νοημοσύνη και το ηθικό πλαίσιο νομικά δεσμευτικές υποχρεώσεις για να μπορέσει να χρησιμοποιήσει η τεχνητή νοημοσύνη.
Γιατί η τεχνητή νοημοσύνη τι είναι ουσιαστικά;
Είναι μία εξίσωση στην οποία αυτοματοποιείς βάζοντας δεδομένα, προσπαθείς να βρεις μία λύση σε ένα πρόβλημα με δεδομένα που... δεν μπορούμε να επεξεργαστούμε μόνοι μας, γιατί έχει... είναι μεγάλο το πλήθος, αλλά κάποια στιγμή, όταν καταφέρεις να βρεις μία λύση... φανταστείτε τώρα ο ίδιος ο αλγόριθμος, η εξίσωση να διορθώνει τον εαυτό της και να μπορεί να βελτιστοποιεί το αποτέλεσμα, για να αποφασίζει κιόλας ότι θα επιλέξει και τον δρόμο τον Α ή τον Β.
Όταν, λοιπόν, αρχίζεις και δίνεις τέτοια δύναμη σ' αυτές τις τεχνολογίες, πρέπει προηγουμένως να έχει σχεδιάσει σωστά το πλαίσιο το ηθικό που θες να χρησιμοποιηθεί. Δηλαδή, μπορεί κανείς να αποκλειστεί από το σύστημα το συνταξιοδοτικό, ή το πλαίσιο ασφάλισης που έχει, επειδή ο αλγόριθμος θα πει ότι δεν θα έπρεπε να ασφαλιστεί;
Επιτρέπεται αυτό σε μία... σε μία Ευρωπαϊκή χώρα;
Μπορεί να επιτρέπεται στην Κίνα.
Στην Κίνα, αν θέλετε, βαθμολογούνται οι πολίτες σύμφωνα με τη συμμετοχή τους, τα data τα παίρνει το κράτος και μπορεί να μην τους επιτρέπει να χρησιμοποιούν δημόσιες συγκοινωνίες.
Κι είναι ένα δύσκολο κράτος για να ξεπεράσεις όσα προκύπτουν.
Άρα, εμείς σχεδιάζουμε τώρα τη νομοθεσία.
Θεωρώ ότι δεν θα είναι εύκολο, αλλά θα βοηθήσει πολύ τη βιομηχανία, και τη βιοτεχνία, καθώς θα έχουν πρόσβαση πια, με ασφάλεια, σε συγκεκριμένα datasets, σε συστήματα δεδομένων... κι αυτό σημαίνει φυσικά ότι μπορεί να βελτιστοποιήσουν τις εφοδιαστικές αλυσίδες, τα αποτελέσματα...
Να δουν πού δαπανάται περισσότερη ενέργεια, για να το αλλάξουν.
Και, προφανώς, όλο αυτό μπορεί να έχει και αποτέλεσμα, αν εμείς ορίσουμε σωστά το πλαίσιο αυτό, να γίνει μ' έναν τρόπο που θα είναι ο άνθρωπος το επίκεντρο, και δεν θα είναι μόνο για να βελτιωθούν τα κέρδη. Έτσι; Έχει τεράστια σημασία να αποφασίσουμε πού θέλουμε να βρεθούμε στο μέλλον.
Μπορεί κανείς να αυξήσει πάρα πολύ τα κέρδη του, αλλά μπορεί να φτιάξει μία κοινωνία η οποία θα χάσει τον... την ανθρωπιά της, την ψυχή της, που λέω εγώ.
Άρα, πρέπει να το σχεδιάσουμε σωστά.
Θα πρέπει να... να αρχίσουν τα παιδιά μας να αντιλαμβάνονται πότε ένας αλγόριθμος, όταν βλέπουνε Facebook ή Google, τους έχει οδηγήσει σε ένα συγκεκριμένο περιεχόμενο και μπορεί να... να χειραγωγήσει το τι πιστεύουν...
Δεν βλέπουμε... αυτά που βλέπετε εσείς στο Facebook σας δεν τα βλέπω εγώ.
Αν αυτό δεν γίνει κατανοητό ότι... η υπερβολή, το υπερβολικό personalization, το να γίνεται πολύ προσωπικά στοχευμένο το περιεχόμενο, είναι κάτι που πρέπει να ρυθμιστεί με έναν τρόπο, γιατί...
Εδώ κινδύνεψε η Βρετανία.
Μπορεί τελικά να είχε ένα αποτέλεσμα Brexit, ακριβώς επειδή εκμεταλλεύτηκαν με στοχευμένες διαφημίσεις, ένα κοινό που δεν είχε αποφασίσει τι θα ψηφίσει.
Καταντάει, λοιπόν, επικίνδυνο κι είναι και ζήτημα Δημοκρατίας.
Νομίζω, όμως, ότι ο υπουργός έχει ήδη ξεκινήσει με τα hubs και μπορεί να μας πει πώς η Ελλάδα θα μπορέσει να τα αξιοποιήσει και το δημόσιο.
Να ξεκινήσουμε λέγοντας ότι δεν μπορούμε να μιλάμε για τεχνητή νοημοσύνη, για μηχανική μάθηση αν δεν έχουμε πολλά και καλά και σωστά δομημένα δεδομένα.
Αυτό είναι η βάση.
Εμείς, λοιπόν, σαν κράτος, πρέπει να δημιουργήσουμε αυτές τις προϋποθέσεις.
Και δρομολογούμε θεματικά αποθετήρια δεδομένων.
Θα υπάρχουν, λοιπόν, δεδομένα για την υγεία, για τον πολιτισμό, για τις μεταφορές, για τον τουρισμό και σε αυτά τα δεδομένα, τα οποία είναι ανωνυμοποιημένα, κι είναι πολύ σημαντικό να το πούμε αυτό, είναι πακέτα δεδομένων.
Σ' αυτά τα δεδομένα, τα οποία το δημόσιο, και κάθε κράτος έχει και πρέπει να έχει, να έχουν πρόσβαση και οι νεοφυείς επιχειρήσεις... Να, λοιπόν, πώς και το κράτος βοηθάει την επιχειρηματικότητα, συνολικά το επιχειρείν, δίνοντας πρόσβαση σε αυτά τα ανωνυμοποιημένα δεδομένα, προκειμένου οι επιχειρήσεις αυτές να τα αξιοποιήσουν στους διαφορετικούς τομείς, που ανέφερα, της οικονομίας χτίζοντας σχετικές εφαρμογές.
Εδώ έρχεται το κράτος να προσφέρει αυτό, όπως κάνει κι άλλα πράγματα.
Αναφέρω ένα πολύ γρήγορο παράδειγμα, πρόσφατα περάσαμε μια σχετική διάταξη στο νομοσχέδιο του υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης για το ταμείο Φαιστός, που θα υποστηρίξει την τεχνολογία 5G.
Ένα τέταρτο των χρημάτων που το κράτος θα λάβει από τη δημοπρασία του φάσματος, θα διατεθεί μέσω αυτού του ταμείου και μαζί με κάποια ιδιωτικά κεφάλαια στη στήριξη των επιχειρήσεων που θα αναπτύξουν εφαρμογές για το 5G.
Εκεί, πέρα από χρήματα, θα δώσουμε και συγκεκριμένες συχνότητες 5G.
Όπως, λοιπόν, δίνουμε πρόσβαση σε δεδομένα, έτσι δίνουμε πρόσβαση και σε συγκεκριμένες συχνότητες, στην ακαδημαϊκή κοινότητα, στην ερευνητική κοινότητα, στις νεοφυείς επιχειρήσεις για να αναπτύξουν τις σχετικές εφαρμογές.
Έρχεται, λοιπόν, το κράτος να βοηθήσει.
Αυτό, όσον αφορά τα δεδομένα.
Πρέπει να γίνει σωστά, πρέπει να γίνει, όπως πολύ σωστά είπε η Εύα, μέσα σε ένα θεσμικό πλαίσιο που να προστατεύει τα δεδομένα αυτά.
Να εξασφαλίζει την ανωνυμοποίησή τους και τη σωστή χρήση τους κι αξιοποίησή τους.
Και πρέπει να ακολουθούνται και κάποια πρότυπα.
Αν εμείς, δηλαδή, για παράδειγμα... να δώσω ένα παράδειγμα ακόμα, δρομολογούμε τον ατομικό, ηλεκτρονικό φάκελο υγείας, πρέπει... ο οποίος θα σώσει ζωές, αυτό πρέπει να το πούμε...
Αύριο, μεθαύριο, για παράδειγμα, ένας συμπολίτης μας, ο οποίος μπαίνει σε κωματώδη κατάσταση στα επείγοντα ενός νοσοκομείου, να έχει, εκείνη τη στιγμή, το νοσοκομείο θεσμικά τη δυνατότητα πρόσβασης στον ηλεκτρονικό φάκελο για να δει αυτός ο πολίτης τι αλλεργίες έχει, τι φάρμακα πήρε το ίδιο πρωί τι ιστορικό έχει και να μπορεί να σώσει τη ζωή του πολίτη αυτού.
Οι χρονίως πάσχοντες συμπολίτες μας να μη χρειάζεται να μεταφέρουν με ντοσιέ τις εξετάσεις που, πολλές φορές, χάνονται, επαναλαμβάνονται με μεγάλο κόστος και ταλαιπωρία.
Όλα αυτά να είναι ψηφιακά.
Να είναι ψηφιακά κι αυτά θα δώσουν μετά δεδομένα, η συνταγογράφηση, τα αποτελέσματα των διαγνωστικών εξετάσεων, αλλά για να δώσουν σωστά δεδομένα, πρέπει να ακολουθείται μία κωδικοποίηση.
Ένα πρότυπο.
Πώς δηλαδή θα περνάνε τα αποτελέσματα των διαγνωστικών εξετάσεων, τα εξιτήρια των νοσοκομείων, σ' αυτόν τον ηλεκτρονικό φάκελο. Άρα, για να μην το περιπλέξω περισσότερο...
Θεματικά αποθετήρια δεδομένων.
Ανωνυμοποιημένα δεδομένα, τα οποία θα δοθούν και στις νεοφυείς επιχειρήσεις, προκειμένου να αξιοποιηθούν.
Με ένα θεσμικό πλαίσιο, το οποίο θα κατοχυρώνει την ασφάλεια και τη σωστή χρήση, και μία κωδικοποίηση, με κάποια πρότυπα, προκειμένου τα δεδομένα να μην είναι μόνο πολλά, αλλά να είναι και καλά και σωστά δομημένα, για να μπορούν να αξιοποιηθούν.
Αυτό είναι το μέλλον.
Εμείς μπορούμε να βγούμε μπροστά σαν χώρα.
Η... μια που ανέφερα την υγεία, η εθνική συνταγογράφηση που έχουμε είναι κάτι πολύ σωστό που έχει γίνει, και την οποία εθνική συνταγογράφηση έχουν ελάχιστες χώρες στην Ευρώπη.
Νομίζω είμαστε εμείς, η Δανία κι η Σουηδία που την έχουν.
Πρέπει να την αξιοποιήσουμε.
Πρέπει να το κάνουμε αυτό.
Είναι μεγάλη προτεραιότητα για την ελληνική κυβέρνηση η διάθεση και η αξιοποίηση των ανοιχτών δεδομένων του δημοσίου.
Τα δεδομένα προάγουν και τη διαφάνεια.
Ουσιαστικά, μας οδηγούν και σε... μορφές και σε καταστάσεις ανοιχτής διακυβέρνησης, ο κόσμος να μπορεί να ξέρει το τι γίνεται.
Και θεωρώ ότι είναι αυτό που... πραγματικά μας δίνει τη δυνατότητα να βγούμε μπροστά σαν χώρα, για να αξιοποιήσουμε την τέταρτη βιομηχανική επανάσταση.
Από εκεί και πέρα, η καινοτομία θα στηριχθεί μέσα και από τα digital innovation hubs, από τα κέντρα καινοτομίας, προκειμένου ακριβώς αυτή η αξιοποίηση των δεδομένων να γίνει συντονισμένα... με τον ακαδημαϊκό τομέα, με τον ιδιωτικό τομέα, με τις νεοφυείς επιχειρήσεις, με τους ερευνητές σε συγκεκριμένα τέτοια κέντρα καινοτομίας...